آلیاژ برنج در شیرآلات؛ فرق بدنه برنجی، زاماک و استیل

موقع خرید شیر، بیشتر ما اول به طرح و رنگ نگاه می کنیم. ولی چیزی که تعیین می کند شیر پنج سال سالم بماند یا یک سال بعد از زیر دسته نشتی بدهد، معمولا دیده نمی شود: جنس بدنه. خیلی از مشتری هایی که با شیر ترک خورده یا پوسیده به شوروم ما می آیند، شیری خریده اند که ظاهرش با یک شیر خوب فرقی نداشته؛ فرق در آلیاژ بوده.

در این مطلب ساده و بدون اغراق توضیح می دهیم آلیاژ برنج در شیرآلات چیست، چه فرقی با زاماک و استیل دارد و چطور می شود قبل از خرید، حدس درستی از جنس بدنه زد.

بدنه شیرآلات از چه جنسی ساخته می شود؟

شیرهایی که در بازار ایران می بینید معمولا از یکی از این مواد ساخته شده اند:

انواع برنج در شیرآلات برنجی

همه شیرآلات برنجی یکسان نیستند. چیزی که برنج ها را از هم جدا می کند، درصد مس و مقدار عناصر افزودنی مثل سرب است.

1. برنج قرمز

مس بالایی دارد (حدود 85 درصد)، رنگش متمایل به قرمز است و در برابر خوردگی بسیار مقاوم است. گران تر است و بیشتر در شیرهای صنعتی و قطعاتی استفاده می شود که در شرایط سخت کار می کنند.

2. برنج زرد

برنج رایج در شیرآلات ساختمانی است و معمولا حدود 58 تا 60 درصد مس دارد (آلیاژهایی مثل MS58 یا CW617N). این ترکیب تعادل خوبی بین استحکام، قابلیت تراشکاری، آبکاری پذیری و قیمت دارد و بیشتر شیرآلات ساختمانی برندهای معتبر از همین خانواده ساخته می شوند.

مزایا و معایب آلیاژ برنج

مزایا و معایب شیرآلات برنجی

برنج بی عیب نیست، ولی در مجموع کم دردسرترین انتخاب برای بدنه شیر است. با هم دو طرف ماجرا را ببینیم:

مزایا

• مقاومت در برابر خوردگی: برنج زنگ نمی زند. حتی اگر آبکاری بیرونی بعد از سال ها آسیب ببیند، بدنه به این سادگی نمی پوسد.
• تحمل فشار و آب گرم: بدنه برنجی در برابر فشار شبکه و تغییر دما رفتار پایدارتری نسبت به زاماک و پلاستیک دارد.
• آبکاری پذیری بالا: نیکل، کروم و لایه آبکاری PVD روی برنج به خوبی می نشینند و دیر پوسته می کنند.
• خاصیت ضد باکتری مس: مس خاصیت اولیگودینامیک دارد و رشد باکتری را کند می کند. البته چون سطح بیرونی شیر آبکاری شده، این را یک مزیت جانبی بدانید، نه دلیل اصلی خرید.

معایب

• قیمت بالاتر: مس فلز گرانی است، پس شیر تمام برنجی از مدل های زاماکی و پلاستیکی گران تر است.
• وزن بیشتر: برای شیر ایستاده مشکلی نیست، ولی در شیرهای دیواری نصب اصولی اهمیت بیشتری پیدا می کند.
• موضوع سرب: برای اینکه برنج راحت تراشکاری شود، کمی سرب به آن اضافه می کنند. در آلیاژهای استاندارد این مقدار محدود است (در CW617N حداکثر حدود 2.5 درصد) و در استانداردهای سخت گیرانه تر مثل NSF/ANSI 372 محدودیت باز هم کمتر است. مشکل در تولیدات متفرقه است که معلوم نیست چه ترکیبی دارند. به همین دلیل خرید از برند معتبر و دارای گارانتی اهمیت دارد.

چطور بفهمیم بدنه شیر برنجی است یا زاماک؟

بدون آزمایشگاه نمی شود صد درصد مطمئن شد، ولی این نشانه ها کمک می کنند:

• وزن: برنج سنگین تر از زاماک است. دو شیر هم اندازه را در دست بگیرید؛ تفاوت معمولا محسوس است.
• رنگ قسمت های بدون آبکاری: زیر شیر، داخل محل کارتریج یا روی رزوه ها اگر رنگ زرد طلایی ببینید یعنی برنج. رنگ خاکستری مات معمولا یعنی زاماک.
• آهنربا را جدی نگیرید: برنج و زاماک هر دو جذب آهنربا نمی شوند، پس این تست فقط آهن را از بقیه جدا می کند.
• مشخصات و گارانتی: برندهای معتبر جنس بدنه را در مشخصات فنی ذکر می کنند. گارانتی طولانی هم معمولا نشانه اطمینان تولیدکننده به بدنه و کارتریج است.

برندهایی مثل شیرآلات شودر و KWC بدنه برنجی دارند و برای محصولاتشان گارانتی بلندمدت ارائه می دهند. اگر شیر قدیمی شما از زیر دسته نشتی دارد، قبل از تعویض کل شیر، مطلب کارتریج را هم بخوانید؛ گاهی مشکل از بدنه نیست.

جمع بندی

اگر قرار است شیری بخرید که سال ها داخل دیوار یا روی کابینت کار کند، جنس بدنه را جدی بگیرید. برنج استاندارد یا استیل ضد زنگ، انتخاب های مطمئنی هستند و زاماک بهتر است فقط در دسته و قطعات تزئینی باشد. مخصوصا در خرید شیرآلات توکار که تعویض بدنه یعنی تخریب کاشی، این موضوع اهمیت دوچندان دارد.

اگر بین چند مدل مردد هستید، در شوروم بازرگانی تیام می توانید وزن و ساخت شیرها را از نزدیک مقایسه کنید یا با شماره 021-88042127 مشورت بگیرید.