تا به حال شده شیر آب را باز کنید و آب با فشار زیاد به اطراف پاشیده شود و لباستان را خیس کند؟ یا شاید با دیدن قبض آب پایان ماه، تعجب کردهاید که چرا اینقدر رقم پرداختی بالاست؟
شاید فکر کنید مشکل از لولهکشی ساختمان است یا نیاز به خرید شیرالات جدید دارید. اما دست نگه دارید! گاهی اوقات، قهرمان (یا مقصر) اصلی، قطعهای بسیار کوچک و ارزان است که دقیقاً نوک شیر آب شما پنهان شده است.
این قطعه کوچک، پرلاتور یا آبفشان نام دارد. اگر میخواهید بدانید چطور همین قطعه چند سانتیمتری میتواند مصرف آب شما را نصف کند و جریان آب را مثل ابریشم نرم کند، این مطلب دقیقاً برای شماست.
پرلاتور شیر آب چیست؟ (پاسخ سریع)
پرلاتور (Aerator) یا آبفشان، قطعهای مشبک و کوچک است که در نوک دهانه خروجی شیرآلات نصب میشود. وظیفه اصلی آن مخلوط کردن هوا با آب است.
این کار باعث میشود:
-
- فشار آب بیشتر احساس شود (بدون افزایش واقعی مصرف).
- از پاشش آب به اطراف جلوگیری شود.
- مصرف آب تا ۵۰٪ کاهش یابد.
- جریان آب یکنواخت و بدون سروصدا باشد.
به زبان ساده: پرلاتور یک “معجزه کوچک” برای صرفهجویی و راحتی است.
یک تجربه واقعی: داستان خانه نوساز آقای رضایی
اجازه بدهید یک مثال واقعی از یکی از مشتریان بازرگانی تیام بزنیم. آقای رضایی که اخیراً برای بازسازی منزلش اقدام کرده بود، از فشار آب در طبقه چهارم شکایت داشت.
او ابتدا فکر میکرد مشکل از فلاش تانک یا سیستم لولهکشی کلی ساختمان است و حتی به فکر نصب پمپ آب گرانقیمت بود. اما کارشناسان ما پیشنهاد کردند قبل از هر هزینه سنگینی، پرلاتورهای شیرآلات قدیمی را چک کنند.
نتیجه چه شد؟ پرلاتورهای قدیمی پر از رسوب (گچ آب) بودند. با تعویض آنها با یک پرلاتور کاهنده مصرف باکیفیت (مدلی که هوا را با شدت بیشتری ترکیب میکند)، نه تنها مشکل فشار آب هنگام شستشو حل شد، بلکه پاشش آب که همیشه سینک را خیس میکرد، کاملاً از بین رفت.
این در حالی بود که ایشان قصد داشت کل شیر حمام و روشویی را عوض کند، اما با یک هزینه ناچیز مشکل حل شد.

از کجا بفهمیم پرلاتور خراب شده است؟
در ایران به دلیل سختی بالای آب، پرلاتورها زودتر دچار گرفتگی میشوند. اگر نشانههای زیر را دیدید، وقت آن است که به فکر تمیز کردن یا تعویض باشید:
- کاهش شدید فشار آب: اگر حس میکنید فشار آب کم شده اما بقیه شیرهای خانه (مثلاً شیر توالت) فشار خوبی دارند، احتمالاً پرلاتور گرفته است.
- پاشش نامنظم: اگر آب به جای اینکه مستقیم پایین بیاید، به اطراف اسپری میشود (“چشمهای” میزند).
- جریان کج: آب از یک سمت پرلاتور بیشتر خارج میشود.
- رسوب ظاهری: اگر انگشتتان را زیر دهانه شیر بکشید و زبری رسوبات را حس کنید.
نکته مهم: گاهی اوقات مشکل از پرلاتور نیست و ممکن است قطعات داخلی مثل کارتریج مشکل داشته باشند. برای اینکه تفاوت این دو را بدانید، پیشنهاد میکنیم مقاله کارتریج شیرآلات چیست؟ را مطالعه کنید.
انواع پرلاتورها؛ کدام مناسب شماست؟
همه پرلاتورها یکسان نیستند. بسته به اینکه شما از شیرآلات KWC استفاده میکنید یا برندهای دیگر، ممکن است نوع پرلاتور متفاوت باشد.

۱. پرلاتورهای معمولی (Standard)
اینها همان مدلهای رایجی هستند که روی اکثر شیرها میبینید. به صورت پیچی باز و بسته میشوند.
۲. پرلاتورهای سکهای (Coin Slot)
این مدلها بیشتر در شیرآلات توکار استفاده میشوند. چون در شیرهای توکار دسترسی و زیبایی اهمیت زیادی دارد، این پرلاتورها رزوهای برای آچار ندارند و با یک سکه ساده باز و بسته میشوند.
اگر قصد خرید شیر توالت توکار یا شیر روشویی توکار دارید، احتمالاً با این نوع پرلاتور سر و کار خواهید داشت.
۳. پرلاتورهای مخفی (Cache)
در طراحیهای مدرن، مثل برخی مدلهای خاص شیرآلات شودر، پرلاتور کاملاً داخل لوله مخفی شده و از بیرون دیده نمیشود. برای باز کردن اینها نیاز به کلید مخصوصی دارید که معمولاً داخل جعبه شیر موجود است.
۴. پرلاتورهای متحرک (Swivel)
این مدلها قابلیت چرخش دارند و زاویه پاشش آب را تغییر میدهند. این نوع برای خرید شیرظرفشویی بسیار محبوب است چون به شما اجازه میدهد تمام سینک را به راحتی بشویید.
آموزش تمیز کردن پرلاتور در ۵ دقیقه
قبل از اینکه برای خرید قطعه نو هزینه کنید، این روش را امتحان کنید:
- باز کردن: پرلاتور را با دست (یا آچار در صورت سفت بودن) باز کنید. (برای جلوگیری از خط و خش روی شیر، دور آچار پارچه بپیچید).
- جدا کردن اجزا: واشر پلاستیکی و توری فلزی را با احتیاط جدا کنید.
- معجزه سرکه: قطعات را به مدت ۱ ساعت در یک لیوان سرکه سفید قرار دهید.
- شستشو: با یک مسواک نرم، رسوبات باقیمانده را تمیز کرده و با آب بشویید.
- نصب مجدد: قطعات را ببندید. حالا از فشار آب لذت ببرید!
اگر با این کار فشار آب درست نشد، شاید رسوب در لولههای پشت شیر یا حتی ورودیهای شیر حمام توکار گیر کرده باشد که نیاز به بررسی تخصصیتر دارد.

بهترین پرلاتورها کدامند؟
در بازار ایران برندهای مختلفی وجود دارد. معمولاً پرلاتورهای ساخت آلمان (برند Neoperl) که در شیرآلات باکیفیت ایرانی استفاده میشوند، بهترین عمر را دارند.
هنگام تعویض، دقت کنید که اگر دغدغه محیط زیست و کاهش هزینه دارید، مدلهای “کاهنده مصرف” را تهیه کنید. این مدلها برای مکانهای عمومی یا خانه هایی که از فلاش تانک ایمن آب دو زمانه استفاده میکنند تا مصرف را مدیریت کنند، مکمل بسیار خوبی هستند.
ویدیو آموزشی: مکانیسم عمل پرلاتور
برای اینکه دقیقاً ببینید داخل این قطعه چه اتفاقی میافتد، پیشنهاد میکنیم این ویدیوی کوتاه را تماشا کنید:
جمعبندی نهایی
پرلاتور شیرآلات، سربازان نامرئی خانه شما هستند که هم هوای جیب شما را دارند و هم لذت استفاده از آب را دوچندان میکنند. چه از شیرآلات لوکس توکار استفاده میکنید و چه مدلهای کلاسیک، توجه به سلامت این قطعه کوچک بسیار مهم است.
اگر سوالی در مورد انتخاب نوع پرلاتور دارید یا قصد خرید شیرآلات جدید با بهترین قطعات را دارید، کارشناسان بازرگانی تیام آماده راهنمایی شما هستند.
منابع برای مطالعه بیشتر (انگلیسی):
Wikipedia – Faucet Aerator